Grískt bókhald

Nú liggur fyrir Alþingi frumvarp frá fjármálaráðherra þar sem ráðherrann fer fram á heimild til að lána hlutafélagi fé til að grafa svo kölluð Vaðlaheiðargöng. Þetta verkefni hefur verið tekið út fyrir vegaáætlun á þeirri forsendu að um sé að ræða einkaframkvæmd. Félagið sem á að taka við láninu heitir Vaðlaheiðagöng hf sem er í eigu Vegagerðarinnar og félags sem heitir Greið leið ehf. Hlutafé á að verða 600 milljónir, þar af leggur Greið leið ehf til  400 milljónir en Vegagerðin 200. Hluthafar Greiðrar leiðar ehf eru að megin stofni til sveitarfélög á Norðurlandi eystra. Verkefnið er skiljanlega mikið kappsmál fyrir þetta landssvæði en því miður hefur verið haldið þannig á málinu á Alþingi að ekki er hægt að styðja verkefnið.

Risa lán – lítið eigið fé.

Vaðlaheiðagöng voru tekin í forgang út fyrir samgönguáætlun á þeirri forsendu að um væri að ræða einkaframkvæmd sem byggði á innheimtu veggjalda. Ég er hlyntur því að nota veggjöld þar sem því verður við komið og ég er hlyntur einkaframkvæmdum þar sem þær eiga við. En hér stendur hnífurinn í kúnni. Þessi framkvæmd er ekki einkafræmkvæmd. Fyrirtækið sem á að fá lán frá ríkissjóði er að lang stærstum hluta í eigu opinberra aðila, þ.e. Vegagerðarinnar og sveitafélaga og það þarf að teyga sig ansi langt til að halda því fram að hér sé einkaaðili á ferðinni. Það sem meira er, þá stendur til að lána 8.700 milljónir til fyrirtækis með hlutafé upp á 600 milljónir. Óþarfi er að hafa mörg orð hver bera áhættuna af verkefninu þegar einungis um 6,5% eru fjármögnuð með eiginfé.

Prófsteinn fjárlaganefndar

Fjárlaganefnd hefur nú þetta mál til umfjöllunnar. Innan nefndarinnar hefur að undanförnu farið fram mikil umræða um eftirlitshlutverk Alþingis, mikilvægi vandaðrar fjárlagavinnu og mikilvægi þess að fjárlög séu virt. Fjárlaganefnd getur ekki komist að neinni annarri niðurstöðu en þeirri að hafna beri þessu frumvarpi. Hér er á ferðinni opinber framkvæmd sem á að búa í búning einkaframkvæmdar. Ríkið ætlar að færa 8,7 milljarða sem lán á bókum sínum en í raun er verið að fjárfesta fyrir þessa upphæð. Allt tal um að líklegt sé að ríkið fái lánið endurgreitt með veggjöldum skiptir ekki máli í þessu samhengi.

Framkvæmt á réttum forsendum

Ég er ekki á móti því að ráðist verði í Vaðlaheiðagöng, þvert á móti þá er þetta mikilvæg samgönubót fyrir héraði og Vegagerðin heldur því fram að framkvæmdin sé þjóðhagslega hagkvæm. En þetta réttlætir ekki að svona sé staðið að málum. Hér er um opinbera framkvæmd að ræða og það á að fara með hana sem slíka.  Búa þarf málið upp á nýtt og í ljósi þess að hægt er að innheimta veggjöld á þessari leið, þá er hægt að ná pólitískri samstöðu um að taka þessa framkvæmd fram fyrir í samgönguáætlun og ráðast strax í hana En það að kalla fjárfestingu lán og opinbera framkvæmd einkaframkvæmd býður hættunni heim.  Grikkir eru gagnrýndir fyrir að blekkja með sínu ríkisbókahaldi, það er ekki ástæða fyrir okkur til að feta þá braut.

Segðu þína skoðun